توسط ماهنامه "مادران" صورت گرفت
گفتوگو با همسر اول استاد شجریان
اخيرا ماهنامه "مادران" گفتگوئي با خانم فرخنده گل افشان ، همسر اول استاد شجريان ترتيب داده است ، گرچه سوالات كاملا خام و غير حرفه اي است ولي خانم گل افشان در نهايت پختگي ، جوابهاي حرفه اي داده است .
البته در اين گفت گو خانم گل افشان در مقام مادر همايون شجريان مورد خطاب است .
لازم به ذكر است كه شجريان در سال 1340 با خانم فرخنده گل افشان ازدواج مي كند و در سال 1370 جدائي شجريان از خانم گل افشان اتفاق مي افتد و ايشان با خانم كتايون خوانساري ازدواج مي كند .
ثمره ازدواج استاد شجريان با خانم گل افشان 4 فرزند به نامهاي راحله (2 مهر 1342 ) ، افسانه (28 ارديبهشت 44 ، ايشان بعدها با استاد مشكاتيان ازدواج مي كند ) ، مژگان (27 ارديبهشت 48 ) و همايون (30 ارديبهشت 1354 ) مي باشد .
حال بخوانيد متن گفتگوي ماهنامه "مادران" با خانم فرخنده گل افشان ( همسر اول استاد شجريان ) :
- بخش اصلی تربیت فرزندان معمولا بهعهده مادر است . مادر چگونه باعث گرایش فرزندان به سمت هنر میشود؟
هنر، زیبایی است که نهاد هنرمند سرچشمه گرفته و با نهادهای دیگران پیوند میخورد . ذات هنرمند هم سرچشمهای جز دامان پدر و مادر ندارد که خود آنها نیز ثمره دودمان و فراتر از همه سرزمینی هستند که بدان تعلق دارند، پس میبینید که آنچه باعث گرایش یک فرد بههنر میشود فقط اصول تربیتی نیست. بلکه فرمان خون و سرشت و نهاد هنرمند است که از آب و خاک و آسمان سرزمینش، فرهنگ مردمانش گرفته، نقش دارد و خاندان و سرانجام مادر و پدریکه این امانت ها را به او میسپارند، حال چه خودآگاه و چه ناخودآگاه .
- این کلی بود. شما چه کار کردید؟
من هم سعی کردم تا جایی که توانستم امانتدار خوبی برای فرزندم باشم.
- خودتان قبل از ازدواج به چه هنر هایی گرایش داشتید؟
به هنر گل سازی می پرداختم ولی بعد از ازدواج به دلیل مسئولیت در کار و زندگی نتوانستم به آن ادامه بدهم .
- آیا خانواده با آن مشکل داشتند ؟
خیر به هیچ وجه.
- چرا ادامه ندادید؟
به دلیل اینکه در متن زندگی فرار گرفتن وظایفی را به دوش همسر یا مادر میگذارد که شاید انجام آن و رسیدن به نتیجهاش فراتر از همه هنرها باشد. به هر حال هنر یک مادر، انسان سازیست.
- میخواهم زمینهها ی خانوادگی که آقا همایون در آن رشد کرد را بررسی کنم و بهنقش خانواده و بهخصوص مادر برسم . بعد از آنکه با آقای شجریان ازدواج کردید در گرایش های هنریتان چه تغییراتی ایجاد شد؟
آنچه بایسته است بگویم این است که گرایشهای هنری من دراین زمینه آنقدر نقش نداشته که عشق و مهر ورزیدنم به عنوان یک مادر به همایون، توانسته نقش داشته باشد. همایون دارای ژن هنری از سوی پدرش است، من سعی کردم با عشق و مهر مادریام، این ژن را بارورتر کنم.
- در بلندپروازی های دوران جوانیتان شما آرزو میکردید همایون چه کاری را انتخاب کند؟
آنکه همایون به عنوان یک هنرمند بتواند وامش را به هستی بپردازد افتخاری برای من و پدرش بوده و باعث سربلندی مردمان ایران باشد.
- فکر میکنم آقا همایون تنها پسر شماست. شما دختر دوست داشتید یا پسر؟
فکر نمیکنم برای هیچ مادری پسر یا دختر بودن فرزندش توفیری داشته باشد ولی بههرحال پس از داشتن سه دختر، جای خالی فرزند پسر را احساس میکردم.
- اولین بارقههای توجه بههنر کی در همایون پیدا شد؟
اولین تجلی هنر همایون به صورت ریتمنوازی در سن ۴ یا ۵ سالگی بود که از آن پس نزد استاد فرهنگفر بهشاگردی پذیرفته شد. تصنیفهایی را نیز در کلاسهای استاد دادبه و شاگردانشان یاد میگرفت که زیر نظر پدرش آنها را به خوبی اجرا میکرد. حتی من و پدرش چند نمونه از آنها را ضبط کردیم. همایون به هرگونهای که بود در میان شیطنتهای کودکانه، استعدادش را در موسیقی و تقلید صداها نشان میداد. خواهران همایون هم همگی استعداد داشتند و پیش پدرشان آواز کار میکردند ولی هیچ وقت کاری ارائه نکردند.
- چه کسی این بارقه ها را کشف کرد؟
کشف آنها زیاد مشکل نبود. علاقه بهریتم و موسیقی کاملا در رفتار و کردار همایون قویتر میشد. پدرش در اولین گام برای او تنبکی تهیه کرد و او را تشویق بهاصولی کارکردن کرد. در آن زمان آواز را خود به همایون تعلیم میداد.
- عکس العمل شما چه بود ؟
بسیار خوشحال میشدم و احساس میکردم هر آنچه میتوانم باید برای رسیدن او بههدفش انجام دهم.
- فکر میکنم برحسب شرایط گرایش اولشان موسیقی بود. شاید شما ترجیح نمیدادید آقاهمایون در رشته دیگر هنری فعالیت کند؟
آیا فرزند باید به راهی که پدر و مادر ترجیح میدهند کشیده شود یا آنچه استعداد یا علاقهاش را دارد؟! همایون برحسب شرایط، راه پدرش را دنبال نکرد، همچنان که خیلی از پسران راه پدرشان را دنبال نمیکنند ، آنچه همایون را به این راه فرامیخواند فرمان نهادش بوده. هنر تزریقی نیست.
- همایون سالها میتوانست بخواند و نخواند و فقط ساز زد. شما بهایشان اصرار نمیکردید که خواننده شود؟
خیر همانطور که عرض کردم درتمام این سالها اونزد پدرش تعلیم میدیده و تمرین میکرد طبیعتا تشخیص ارائه آوار برعهده ی خود او و پدرش بود.
- آیا در کنسرتهای ایشان شرکت کردهاید؟
بله در تمام کنسرتهایی که میتوانستم حضور داشته باشم.
- کدام آهنگ همایون را دوست دارید؟
همگی آنها را.
- آیا برای همایون نگفتهاید آهنگی هم برای مقام مادر بخواند؟
وقتی او میخواند، برای همه میخواند، چه برای من، چه برای تمام مردم. گاهی هم اختصاصی برای دل من. هنر سفارشی نیست و من هرگز نمیخواهم به خاطر شخص من بخواند. او ارزش مادر را بهخوبی میداند. شاید روزی آن را بهزبان بیاورد.
- آیا دوست دارید نوه شما (از همایون) موسیقیدان شود؟
دوست دارم بتواند چه در چهره یک موزیسین و یا در هر مقام دیگر، در کارش موفق و تاثیرگذار باشد.
- از همسرش چه توقعی دارید؟ آیا برآوردهاش میکند؟
از او سپاسگذارم که با آرامش و مهربانیاش برای او همسری بایسته است. توقع من از هردوی آنهاست که در این راه به واقع همدل و همسر و پشتیبان یکدیگر باشند.
- ارتباط بین مادر و پسر مستحکمتر است و حتی بعضی اوقات بعضی مادرها از اینکه پسرشان بعد از ازدواج به همسرش توجه زیادی داشته باشند حسادت میکنند. وقتی پسر رعنای یک مادر در مسیر شهرت قرار میگیرد مادر چه احساسی دارد؟
احساس غرور نه حسادت.
- آیا نگران کمرنگ شدن احساسات عاطفی فیمابین نمیشوید؟
خیر، او هر نفسش برای من زندگیست . هر وقت صدایش را میشنوم در دل من است و مهر من در دل او، این پیوند و عشق مادر و فرزند رنگی دارد گه هیچ گاه کمرنگ نمیشود .
- همایون چند روز یکبار به شما سر میزند؟
اگر بتواند هر روز وگرنه هر فرصتی که دست دهد. خوشحالم از اینکه به آرزوهایم رسیده ام. آرزویی که داشتم ، افتخار کردن به فرزندانم.
لينكهاي مرتبط :
دانلود "مرغ سحر" ، اجرا شده در شب آخر کنسرت شجریان و گروه آوا در تالار وزارت کشور _مرداد 86
کنسرت مستقل همایون شجریان با گروه دستان
دانلود 5 تصنیف از شجریان پدر و پسر
همه شاگردان شجریان (نگاهی به شاگردان شجریان که دوره عالی را نیز نزد استاد شجریان طی کردند )
دانلود دو تصنیف از کنسرت اخیر شجریان در تهران ؛ مرداد 86
دانلود قطعه ای با صدای همایون شجریان از کنسرت اخیر شجریان در تهران ؛ مرداد 86
گزارش اختصاصی از شب آخر کنسرت شجریان ؛مرغ سحر ناله سر داد
عکسهای منتخب کنسرت شجریان در تهران _ مرداد 86
گزارش کاملی از کنسرت شب اول شجریان در تهران
دنبال حال و هواي ايرانيام ؛ مصاحبه روزنامه اعتماد ملی با استاد شجریان بعد از کنسرت مرداد 86
دانلود مناجاتهای ماه مبارک رمضان و صدای خاطره انگیز و مخملی شجریان
ویژه تولد استاد شجریان ؛ چندین عکس و دانلود چند تصنیف