گزارش کامل کنسرت شب اول استاد شجریان در تهران
با شروع شدن کنسرت شجریان ، سعی می کنم تا انتهای شب ششم کنسرت استاد ، خبرهای کنسرت و حواشی آن و احتمالا مقالاتی که در این زمینه منتشر خواهد شد را منعکس کنم .
بدیهی است این اخبار گلچینی است ازاخبار خبرگزاریهای مختلف در ایران و روزنامه های مختلف از جمله خبرگزاریهای فارس ، ایسنا ، مهر ، ایرنا ، روزنا ، میراث فرهنگی و ... روزنامه های مختلفی که در کشور منتشر می شود .
ابتدا عکسی از کنسرت دیشب
با حضور پرويز مشكاتيان «محمدرضا شجريان» در تالار وزارت كشور خواند اولين شب كنسرت گروه آوا به خوانندگي «محمدرضا شجريان» با عنوان «استاد سخن سعدي»، شب گذشته با حضور «پرويز مشكاتيان» برگزار شد. عصر ديروز ميدان فاطمي مملو از ماشينهايي بود كه قصد داشتند سرنشينهايي خود را در آن ترافيك سنگين به تالار وزارت كشور برسانند. مقابل تالار و در شلوغي جمعيتي كه به آهستگي وارد فضاي داخلي تالار وزارت كشور ميشدند، چند جوان اقدام به فروش بليتهاي كنسرت با قيمتهاي گزاف ميكردند به طوري كه بليتهاي 25 هزار توماني را 60 هزار تومان ميفروختند. البته از آنجايي كه اين بار نحوه فروش بليت متفاوت بود تمام مسئولين برگزاري سعي در جلوگيري از به وجود آمدن بازار سياه كرده بودند كه متاسفانه چنين نشد. نزديك ساعت 8 شب كم كم كساني كه با زحمت فراوان توانسته بودند از طريق اينترنت بليتهاي شب اول را تهيه كنند وارد سالن شدند و در مقابل سني كه با گليمهاي رنگي، سبزه و گلهاي بنفش و پردهاي از نقاشيهاي مينياتوري پوشانده شده بود،قرار گرفتند. در ميان جمعيت چهره هنرمنداني چون «پرويز مشكاتيان»،«سايه»،«سينا سرلك»،«حميدرضا نوربخش»، «محمدرضا درويشي»،«علي جهاندار»،«رضا درخشاني»،«اردشير كامكار» و«بيژن كامكار»به چشم ميخورد. قبل از شروع كنسرت «حميدرضا نوربخش» مديرعامل خانه موسيقي ضمن خوشامدگويي به حضار گفت:به خواست خداوند مشكلات پيش آمده حل شد و خوشحاليم كه برنامه به موقع اجرا ميشود. بعد از صحبتهاي او، از دو طرف سن گروه آوا متشكل از«محمدرضا شجريان»،«مجيد درخشاني»: تار،،«محمد فيروزي»:بربط، «سعيد فرجپوري»:كمانچه،«همايون شجريان»:تنبك و آواز و«حسين رضايينيا» نوازنده دف و دايره به روي صحنه آمدند و با تشويقهاي پيدرپي بخش اول را با عنوان سخن عشق در دستگاه ماهور آغاز كردند.در اين قسمت گروه قطعاتي چون «انتظار» از ساختههاي «مجيد درخشاني»،ساز و آواز (آواز راست، گشايش، داد، حصار، شكسته،فرود)،تصنيف ماهور «سروچمان» از ساختههاي «محمدرضا شجريان»،ساز و آواز (آواز خاوران،قرائي،فرود)، چهار مضراب دلكش از «مجيد درخشاني»، ادامه ساز و آواز (آواز دلكش، قرچه، رضوي، فرود) و تصنيف ماهور سخن عشق از«شجريان» را نواختند (شجریان در اوایل دهه شصت نیز این تصنیف را با ویولن زنده یاد حبیب الله بدیعی به نحو بسیار زیبا و تاثیرگذاری اجرا کرده بود. ) اما متاسفانه صدا به دليل عدم حضور صدابرداران از روز قبل به واسطه مشكلات پيش آمده، با مشكلاتي روبرو شد به طوري كه صداي سازها ضعيف شنيده شد. البته اين مشكل در بخش دوم به قدري رفع گرديد. در اين كنسرت نيز همانند كنسرت «لطفي»عكاسان حضور نداشتند اما چراغ گوشيهاي همراه جهت عكس گرفتن و دوربينهاي فيلمبرداري كه در حال ضبط كردن بودند در تاريكي سالن همانند ستارگان ميدرخشيدند. در زمان آنتراك 45 دقيقهاي،برخي با قرار گرفتن در مقابل «مشكاتيان» ارادت خود را به اين استاد سنتور ابزار و برخي ديگر با هجوم به سوي بوفههاي تالار زمان استراحت خود را پر ميكردند. نكته جالب اينكه در اين زمان كمتر كسي در خصوص موضوع بر هم خوردن كنسرت صحبتي ميكرد . گروه آوا بخش دوم اجراي خود را با عنوان «غوغاي عشقبازان» در دستگاه شور و آواز افشاري با اجراي «قطعه ديدار» از ساختههاي «سعيد فرجپوري» آغاز كرد. آواز بر«قطعه ديدار»، تصنيف شور «در فراق» از ساختههاي «شجريان»، ساز و آواز (آواز افشاري، جامه دران، فرود)،چارمضراب افشاري رقص پروانه از «سعيد فرجپوري»، ساز و آواز (آواز قرائي، فرود) و تصنيف افشاري باده عشق از ساختههاي «محمدرضا شجريان» از ديگر قطعات اجرايي بخش دوم بودند. «شجريان» كنسرت خود را در حالي به پايان برد كه مردم با هجوم به مقابل سن تالار او را تشويق و خواستار اجراي تصنيف مرغ سحر بودند اما «شجريان»گفت: از آنجايي كه مرغ سحر را در كنسرتهاي قبلي خيلي اجرا كردهايم امشب قطعه ساقيا از ساختههاي «سعيد فرجپوري»را بر اساس شعر مولانا اجرا ميكنيم. بعد از اجراي اين قطعه «شجريان»به همراه گروه آوا با تشويقهاي مردم صحنه را ترك كرد. كنسرت گروه آوا 5 شب ديگر در تالار وزارت كشور برگزار خواهد شد. پس از سالها اختلاف «شجريان» و «مشكاتيان» همديگر را در آغوش كشيدند «محمدرضا شجريان» و «پرويز مشكاتيان» بعد از سالها دوري و عدم ارتباط ، شب گذشته در تالار وزارت كشور به نشانه رفع تمام اختلافات، همديگر را در آغوش كشيدند. «محمدرضا شجريان» و «پرويز مشكاتيان» سالها در كنار هم موسيقيهاي به ياد ماندني را خلق كردند.اين ارتباط و همدلي تا آنجا ادامه يافت كه اين دو هنرمند كنسرتهاي بسياري را در داخل و خارج از كشور اجرا نمودند اما به يكباره و بر اثر برخي اختلافات و مشكلات اين دو استاد بزرگ موسيقي از هم جدا افتادند. در اين سالها «شجريان» و «مشكاتيان» هركدام جداگانه به فعاليت پرداختند و در هيچ كدام از برنامهها و كنسرتهايي همديگر نيز حضور نيافتند. اما ديشب در اولين روز از برگزاري كنسرت «شجريان»، «پرويز مشكاتيان» در برنامه حضور يافت و قبل از شروع شدن كنسرت اين دو هنرمند بزرگ كشورمان دور از چشم همگان با هم روبهرو شدند و يكديگر را به نشانه برطرف شدن اختلافات و كدورتها در آغوش گرفتند.پس از صحبتي كوتاه ، «مشكاتيان»در تالار و «شجريان» بر روي سن قرار گرفت و كنسرت با تشويقهاي مردم آغاز شد. آشتي دوباره «شجريان» و «مشكاتيان» اتفاق خوشايندي بود كه در شب اول كنسرت گروه آوا در تالار بزرگ وزارت كشور رخ داد. همکاری دوباره ...... یعنی ممکنه ؟
نخستين اجراي تابستاني محمدرضا شجريان به سرانجام رسيد سيل جمعيتي كه شامگاه گذشته پشت در كوچك تالار بزرگ كشور متوقف شده بودند، بالاخره به تالار راه پيدا كردند و تا از سردرگمي پيداكردن جايگاه و صندلي رها شوند، ساعت 20:30 دقيقه شد، اما عقربههاي ساعت تالار روي 3:30 دقيقه توقف كرده است. مردم، نگران از خبري ديگر و شنيدن اينكه بايد سالن را ترك كنند، چشم به سن دوختهاند و هنوز مطمين نيستند. جمعيت سههزار نفري برخاستند، پدر از يكسو و پسر از سوي ديگر و نوازندگان از پي، روي سنگي چيده بر آب، با پسزمينهي نقاشي دوره صفويه - نقشي برگرفته از كتاب سعدي - وارد شدند. صحنهي كنسرت "استاد سخن سعدي" ظاهرا هيچ كم كسري نداشت. تار را مجيد درخشاني بهدست گرفت، تنبك را همايون شجريان، حسين رضايينيا، دف و محمد فيروزي، بربط را برداشتند و سعيد فرجپوري هم كمانچهنواز گروه بود. بخش اول را با دستگاه ماهور آغاز كردند. نوازندگان قطعهاي نواختند و شجريان اما ساكت؛ سپس استاد آواز ايران با تكنوازي كمانچهي فرجپوري، سعدي را بازخواني كرد و جمعيت سراپا بهگوش: هرکس به تماشايي، رفته است به صحرايي ما را که تو منظوري، خاطر نرود جايي قطعهي ديگر، آواز شجريان با همراهي صداي جوان فرزندش - همايون - در فضا پيچيد: سرو چمان من چرا، ميل چمن نميكند همدم گل نميشود ياد چمن نميكند شجريان ادامه ميدهد و زخمهي تار درخشاني او را همراهي ميكند. تا كي روم از عشق تو شوريده به هر كوي تا كي شوم از شور تو ديوانهي هر كوي آخرين قطعهاش را خواند، بخش نخست به پايان رسيد و ناگهان صحنه تنها شد. تا جمعيت دوباره به سالن برگردند، ساعت 22:15 دقيقه ميشود و گويا شجريان قرار است تا نيمههاي شب بخواند و مايههاي شور و دشتي درهم بياميزد. اين بخش با صداي دف آغاز شد و كمانچهي فرجپوري با همراهي، تنبك همايون، تار درخشاني و بربط محمد فيروزي، او را همراهي كردند و همايون هم اما خواند. من چرا دل به تو دادم كه دلم ميشكني يا چه كردم دگربار نظر مي نكني آوازخوانيهاي شجريان در اين بخش طولانيتر از هر اجرايي بود. برخي مشتاق و اما جمعي خسته، چشم برهم گذاشتند ... . در نهايت محمدرضا شجريان كار را با يك مثنوي مولانا، به سرانجام رساند. من از كجا، بند از كجا، باره بگردان ساقيا آن جام جانافراي را، برريز برجان ساقيا اين قطعه را سعيد فرج پوري ساخته بود. مردم يكپارچه برخاسته با كفزدنهاي ممتد حدود 10 دقيقهيي، درخواست ميكردند كه استاد، ترانهي مرغ سحر را، گويي براي زندهكردن خاطراتشان بخواند؛ شجريان اما به تعظيم و ترك صحنه اكتفا كرد. در حاليكه جمعيت بهسوي سن هجوم آورده بودند و چراغهاي موبايل فضا را روشن كرده بود، بيش از دوهزار نفر خود مرغ سحرخوانان، صحنه و تالار وزارت كشور را ترك كردند.
همزمان با برگزاري كنسرت «شجريان» غوغاي عشقبازان را منتشر كرد آلبوم «غوغاي عشقبازان» جديدترين اثر «محمدرضا شجريان» ديروز همزمان با اجراي كنسرت گروه آوا منتشر شد. به گزارش خبرنگار موسيقي فارس، اين آلبوم كه بخش دوم كنسرت گروه آوا به خوانندگي«شجريان»در دستگاه شور و آواز افشاري است شامل قطعاتي چون قطعه ديدار از ساختههاي «سعيد فرجپوري»،آواز بر قطعه ديدار،تصنيف شور در فراق از ساختههاي «شجريان»، ساز و آواز (آواز افشاري، جامه دران، فرود)،چارمضراب افشاري رقص پروانه از «سعيد فرجپوري»، ساز و آواز (آواز قرائي، فرود) و تصنيف افشاري باده عشق از ساختههاي «محمدرضا شجريان»است كه ديروز همزمان با برگزاري كنسرت استاد آواز ايران از طريق شركت دل آواز منتشر شد. غوغای عشق بازان محمدرضا شجریان آواز مجید درخشانی تار محمد فیروزی بربط سعید فرجپوری کمانچه همایون شجریان تنبک حسین رضایی نیا دف 1 . قطعه دیدار سعید فرجپوری 2 . آواز بر قطعه دیدار بداهه خوانی : شور ، حجاز ، دشستانی و دیلمان 3 . قطعه پنج ضربی استاد شجریان 4 . ادامه قطعه پنج ضربی 5 . آواز دیلمان 6 . تصنیف شور "در فراق" از استاد شجریان / موسیقی میانه از فرجپوری 7 . ساز و آواز افشاری 8 . چهارمضراب افشاری "رقص پروانه" سعید فرجپوری 9 . ادامه ساز و آواز 10. تصنیف افشاری "ساقیا" سعید فرجپوری 11. ساز و آواز قرایی 12. تصنیف افشاری "باده عشق" از استاد شجریان / موسیقی میانه از درخشانی به جز تصنیف "ساقیا"که غزلی ست از مولانا ؛ دیگر اشعار از غزلیات سعدی است .
استاد شجریان در گفتگو با مهر : به قانون احترام می گذارم اگر دریافت وجه از هنرمندانی که می خواهند فعالیت کنند و کنسرت بگذارند از سوی نهادهای انتظامی قانونی است من هم به قانون احترام می گذارم. استاد محمد رضا شجریان با بیان این مطلب به خبرنگار مهر گفت : ما باید ببینیم که فلسفه وجودی اداره اماکن نیروی انتظامی چیست مگر غیر از این است که این اداره و نیروهای زحمتکش آن برای امنیت جامعه و سلامت افراد آن تلاش می کنند. شجریان در ادامه با اشاره به ماجرای اخیر و درخواست اداره اماکن برای هزینه های مربوط به ترافیک و تامین امنیت کنسرت گفت : اگر دریافت چنین وجهی مصوبه قانونی دارد من هم می پذیرم اما شما شاهد بودید که یکی از مسئولان نیروی انتظامی گفت که این درخواست غیر قانونی است و آن را تکذیب کرد. وی با اشاره به صحبت یکی از مسئولان که گفته بود مبلغ این وجه توافقی است گفت : توافق یعنی اینکه دو طرف توافق داشته باشند نه یک طرف و طبیعی است وقتی یک طرف توافق نداشته باشد نوعی تحمیل به وجود می آید. خواننده پیشکسوت آواز ایران در ادامه افزود : دولت وهمه مسئولان مملکتی باید برای رونق فعالیت های فرهنگی کوشش کنند و اگر قرار باشد هر گروه موسیقی بخواهد برای برگزاری کنسرت هزینه های نیروی انتظامی را نیز تامین کند در حقیقت ما آنها را جریمه کرده ایم و این به نفع فرهنگ کشور نیست . شجریان درپاسخ به این سوال که چرا در کنسرت های قبلی این وجه را پرداخت کرده اید گفت : مدیر برنامه قبلا این وجه را پرداخت کرده و من بی اطلاع بودم واگر می دانستم شاید زودتر برای حل این مشکل قدم پیش می گذاشتم. شجریان در پایان با اشاره به اینکه بعد از کنسرت بیشتر در این باره صحبت خواهد کرد گفت : به زودی با همفکری همه مسئولان فرهنگی و انتظامی وهمچنین هنرمندان باید برای این معضل چاره ای بیندیشیم
من از کجا ، پند از کجا ، باده بگردان ساقیا مرغ سحر ؛ ندای ساقیا سر داد . مرغ سحر ناله سر كن داغ مرا تازهتر كن كنسرت پايان گرفته است، به روال هميشه، جمعيت <مرغ سحر> ميخواهد. گروهي از جمعيت از صندليهايشان بلند ميشوند و جلوي صحنه ميآيند، شجريان و گروهش به دعوت جمعيت برميگردند، اما ميگويد به جاي <مرغ سحر> كار جديدي را ميخواند، با شعري از مولانا و آهنگ سعيد فرج پوري. همنوايي سازها آغاز ميشود با آهنگي ضربي در حالي كه جمعيت جلوي صحنه موج ميزند و ايستاده و نيمخيزند و بعد صداي استاد اوج ميگيرد: من از كجا، پند از كجا، باده بگردان ساقيا و همايون تكرار ميكند: باده بگردان ساقيا من از كجا پند از كجا؟ باده بگردان ساقيا آن جام جانافزاي را بر ريز بر جان، ساقيا ... برخيز اي ساقي بيا، اي دشمن شرم و حيا تا بخت ما خندان شود، پيش آي خندان ساقيا تصنيف شورانگيز تمام ميشود و اين شعر مولوي ميتواند پايان خوشي باشد براي يك شب سعديخواني در تالار بزرگ وزارت كشور، اما مردم دستبردار نيستند. آنان مرغ سحر ميخواهند. همه سر پا ايستادهاند و مرغ سحر را تكرار ميكنند. دقايقي ميگذرد. برگزاركنندگان كنسرت ميآيند و ميروند. استاد در ميان سوت و كف دوباره روي صحنه ميآيد، اما اين بار گويي قرار نيست مرغ سحر خوانده شود. به ابراز احساسات مردم پاسخ ميدهد و برميگردد، اما مردم باز هم مرغ سحر ميخواهند. شعارهايي چون <استاد دوستت داريم> و <استاد منتظريم> در ميان مردم اوج ميگيرد، اما از مرغ سحر خبري نيست در ميان مردم زمزمهاي ميپيچد كه استاد نميتواند مرغ سحر را بخواند، اما مثل اينكه جمعيت حاضر نيست بدون مرغ سحر تالار را ترك كند، حالا خود جمعيت به جاي استاد ميخوانند : مرغ سحر ناله سر كن / داغ مرا تازهتر كن حالا چراغهاي اصلي تالار را خاموش كردهاند، اما هنوز بخشزيادي از جمعيت در تالار سرودخوان ايستاده است. باندهاي پرقدرت تالار روشن ميشود، موسيقي تندي در فضا ميپيچد كه ايراني نيست تا صداي جمعيت خاموش شود. جمعيت سرودخوان تالار را ترك ميكند و گروهي از <مرغ سحر> به <اي ايران> ميرسند. با همه مشكلاتي كه بر سر عرضه بليتهاي اين دوره پيش آمده بود، جمعيت راضي به نظر ميرسد. اين را هنگامي متوجه ميشويم كه تشويقهاي اين دوره را با دورههاي قبل مقايسه ميكنيم، اما گفتوگوهاي پراكندهمان با مردم هم اين موضوع را تاييد ميكند.
.jpg)
.jpg)
