جشنواره كن در برابر يك آزمون؛
آيا جشنواره كن ، فردا، به فيلم ضدايراني نخل طلا ميدهد؟
تكليف شصتمين جشنواره فيلم كن فردا مشخص ميشود و نخل طلا در دست فيلمساز برتر جاي ميگيرد؛ با اين حال جشنواره كن امسال براي ايرانيها حاوي اخباري متفاوت بود؛ اخباري كه بخشي از آن تحتالشعاع نمايش فيلم ضدايراني پرسپوليس قرار داشت، بخش ديگر هم مربوط به حضور كارگرداناني چون عباس كيارستمي، محسن و سميرا مخملباف و نيكي كريمي در اين جشنواره بود.
از همان آغاز جشنواره كه فهرست 22 فيلم نهايي بخش مسابقه جشنواره كن مشخص شد و نام انيميشن <پرسپوليس> در ميان اين فيلمها قرار گرفت، ميشد حدس زد كه اين فيلم حاشيههاي زيادي را به وجود خواهد آورد. با اينكه بنياد سينمايي فارابي به عنوان نماينده بخش سينماي ايران اعتراض شديد خود را نسبت به جلوگيري از نمايش اين فيلم تسليم مديران كن كرد؛ ولي انيميشن مرجانه ساتراپي در هفتمين روز جشنواره اكران شد و آب از آب هم تكان نخورد! بلافاصله بعد از نمايش اين فيلم در روز سهشنبه هم وزارت خارجه فرانسه در بيانيهاي اعلام كرد كه انتخاب اين فيلم براي نمايش در كن هيچ ارتباطي با مسائل سياسي ندارد. به گزارش آسوشيتدپرس ژان باپتيست ماتي (سخنگوي وزارت خارجه فرانسه) با دفاع از تصميم دستاندركاران جشنواره مبني بر انتخاب اين فيلم در بخش مسابقه گفت كه فيلم ساتراپي تصويري غمانگيز از زندگي ايرانيان بعد از انقلاب اسلامي را به تصوير ميكشد. او در پاريس افزود: <سردمداران ايران بايستي در نظر داشته باشند كه دولت فرانسه خواستار رسيدن به آزادي بيان و آزادي خلاقيت هنري است.>
در حالي از شانس فيلم پرسپوليس براي كسب نخل طلا گفته ميشود كه در جشنواره كن امسال هيچ فيلم ايرانياي در بخشهاي مسابقه حضور ندارد و بسياري از كارشناسان با توجه به سابقه حضور فيلمهاي ايراني و استقبال جشنواره كن از سينماي ايران، اين اتفاق را كه سال گذشته نيز رخ داده بود، اتفاقي سياسي ميدانند و آن را به فضاي به وجود آمده پس از انتخابات رياستجمهوري در سوم تير سال 1384 مربوط ميدانند .
... اما نویسنده این کتاب
مرجان ساتراپی نام شناخته شده ای درایران نیست. اماشاید بتوان از او به عنوان معروف ترین هنرمند ایرانی در فرانسه نام برد . حتی معروف تر از عباس کیارستمی که شهرتش تنها محدود به قسمتی از جامعه روشنفکری می شود . درنوامبر سال 2000 کتاب مصوری به نام پرسپولیس در فرانسه منتشر شد که به سرعت تبدیل به یک پدیده شد وبارها تجدید چاپ شد مرجان ساتراپی مولف این کتاب است . این کتاب که تا جلد چهارم(و آخرین )ادامه پیدا کرد, بیش از چهار صد هزار نسخه در فرانسه وبیش از یک میلیون ودویست هزار نسخه درجهان به فروش رفته است.
مرجان ساتراپی در سال 1349 در رشت و در یک خانواده روشن فکر ونسبتا مرفه با ریشه های اشرافی به دنیا می آید او درایران گرافیک خوانده و در فرانسه دررشته دکوراسیون داخلی ادامه تحصیل داده است .
" پرسپولیس " با تصاوير سياه و سفيد كه با جهتگيريهاي تلخ آن سازگار است و در نشان دادن سياهيهاي مدنظر نويسنده تاثيرگذار است ؛ با متني موجز نوشته شده و به خاطر وابستگي نويسندهاش به طبقهاي خاص حوادث ايران از زاويه نگاه او مورد بررسي قرار گرفته و به شدت درباره آنها سياهنمايي شده است. اگرچه نويسنده مدعي است كه اين كتاب عليه حكومت ايران و به نفع مردم ايران نوشته شده است! اما واقعيت اين است كه چنين سياهنماييهايي در جهان به مدد رسانههاي غربي مجموعه ايران را هدف قرار ميدهد و نميتوان ادعاي نويسنده را پذيرفت .
در بخش های نخستين کتاب، داستان انقلاب و تغييرات سياسی و اجتماعی ناشی از آن و جنگ هشت ساله ایران و عراق، از ديدگاه «مرجان کودک» بازگو می شود. در بخش های بعدی «پرسپولیس»، نويسنده به مهاجرت «مرجان نوجوان» به اتريش و بازگشت مجدد وی به ايران و مسافرت مجدد وی به خارج از ایران می پردازد.
دو كتاب نخست اين مجموعه كه در نوامبر سال 2000 توسط انتشارات Ciboulette به زبان فرانسه و سپس انگليسي به بازار آمد در اندكمدت به مدد تبليغات رسانههاي غربي به پرفروشترين كتابهاي روز دنيا تبديل شدند. اين مجموعه بارها تجديد چاپ شده و جلد اول پرسپوليس فقط در فرانسه بيش از چهار صد هزار نسخه و نسخههاي ترجمه شده آن - تاكنون به 16 زبان- بيش از يك ميليون ودويست هزار نسخه در جهان به فروش رفته است .
روزنامه نيويورک تايمز از «پانتون»، ناشر«پرسپوليس» نقل قول می کند که اين کتاب در بيش از يکصد کالج در آمريکا تدريس می شود. ( لازم به ذکر است که این کتاب در آمريکا نيز از طريق «اسپيلبرگ» و همکار ديرينه اش «کاترين کندی» توزيع خواهد شد. )
از ديگر کتاب های مرجان ستراپی می توان به «گلدوزی ها» اشاره کرد که نويسنده به موضوعاتی که در ایران «تابو» هستند، پرداخته است.
با توجه به مجموعه ديدگاههاي ستايشآميزي كه مطبوعات غربي مطرح كردهاند و با توجه به فضاي ضدايرانياي كه پس از روي كار آمدن دولت جديد توسط مطبوعات غربي دنبال ميشود، احتمال اينكه داوران كن به اين فيلم جايزه بدهند بسيار است .
بنياد سينمايي فارابي در نامهاي به رايزن فرهنگي فرانسه در ايران نسبت به حضور و نمايش اين فيلم در جشنواره كن اعتراض كرده است .
امير اسفندياري ( مدير امور بينالملل بنياد سينمايي فارابي ) در گفتوگويي عنوان كرد: فيلم پرسپوليس هنوز در جشنواره كن بهنمايش در نيامده، اما از يك ماه پيش و پس از اعلام حضور اين فيلم در جشنواره كن با توجه به آگاهياي كه ما از توليد اين فيلم داشتيم و اطلاع از اينكه بر اساس كتابي ساخته شده كه رويكرد آن كتاب با ارزشهاي انقلاب اسلامي ايران مباينت دارد، بنياد سينمايي فارابي بلافاصله پس از اعلام حضور اين فيلم در جشنواره، در نامهاي مراتب اعتراض خود نسبت به اين رفتار جشنواره كن را به امضاي مديرعامل بنياد به رايزن فرهنگي فرانسه در ايران منعكس كرد.